sACN (E1.31) Nedir? Art-Net ile Farkları ve Hangisini Seçmelisiniz?
Bir DMX evreni 512 kanalla sınırlıdır. Onlarca evren gerektiren bir kurulumda her evren için ayrı kablo çekmek yerine, veriyi Ethernet üzerinden taşımak çok daha akıllıca. Bu işi yapan iki yaygın protokol var: Art-Net ve sACN. İkisi aynı işi yapar ama farklı felsefelerle.
Kısaca
- sACN, ANSI E1.31 ile standartlaştırılmış, DMX verisini ağ üzerinden taşıyan protokoldür.
- Varsayılan olarak multicast kullanır; büyük kurulumlarda Art-Net’in broadcast’ine göre çok daha verimlidir.
- Paketlerdeki öncelik alanı (0–200) protokol içi yedeklilik sağlar.
- Multicast adresi evren numarasından türetilir:
239.255.0.1= evren 1. - Art-Net’in avantajı cihaz keşfi (ArtPoll) ve geniş eski cihaz desteğidir.
sACN nedir?
sACN, Streaming ACN ifadesinin kısaltmasıdır ve ANSI E1.31 numarasıyla standartlaştırılmıştır. Daha büyük ACN (Architecture for Control Networks) ailesinin, yalnızca sürekli akan DMX verisine odaklanan sadeleştirilmiş bir parçasıdır. Veriyi UDP paketleri halinde, varsayılan olarak multicast ile ağa yayar.
Multicast neden önemli?
Art-Net geleneksel olarak broadcast kullanır: paket ağdaki herkese gider, ilgilenmeyen cihaz bile paketi alıp işlemci gücü harcayarak eler. 40 evrenlik bir kurulumda bu, ağdaki her cihazın saniyede binlerce gereksiz paketi işlemesi demektir.
sACN ise her evreni ayrı bir multicast grubuna atar. Bir node yalnızca ilgilendiği evrenlerin grubuna abone olur; IGMP snooping destekleyen yönetilebilir bir switch, o evrenin paketlerini sadece abone portlara iletir. Ağ trafiği cihaz başına düşer ve sistem yüzlerce evrene kadar rahatça ölçeklenir.
| Art-Net | sACN (E1.31) | |
|---|---|---|
| Standart | Artistic Licence (açık ama tescilli) | ANSI E1.31 (resmî standart) |
| UDP portu | 6454 | 5568 |
| Varsayılan dağıtım | Broadcast (Art-Net 4’te unicast de var) | Multicast |
| Evren sayısı | 32.768 (Art-Net 4) | 63.999 |
| Öncelik / yedeklilik | Protokolde yok | Var (0–200 öncelik alanı) |
| Cihaz keşfi | Var (ArtPoll) | Yok |
| RDM taşıma | Var (ArtRdm) | Ayrı standart (E1.33 / RDMnet) |
Öncelik alanı: sACN’in en güçlü özelliği
sACN paketlerinde 0 ile 200 arasında bir öncelik (priority) değeri taşınır; varsayılan 100’dür. Aynı evrene birden fazla kaynak veri gönderdiğinde, alıcı en yüksek öncelikli kaynağı dinler. Bu, protokolün içine gömülmüş bir yedeklilik mekanizmasıdır.
Pratikte şöyle kullanılır: ana konsol 100 önceliğiyle yayın yapar, yedek konsol 90 ile. Ana konsol devre dışı kaldığında yayını durur, alıcılar bir süre sonra kaynağın kaybolduğunu fark eder ve otomatik olarak 90 öncelikli yedek kaynağa geçer. Art-Net’te aynı davranışı elde etmek için harici bir merge/yedekleme cihazı gerekir.
Multicast adresleri nasıl belirlenir?
sACN, evren numarasını doğrudan multicast IP adresine gömer. Adres şu kalıptadır:
239.255.. Evren 1 -> 239.255.0.1 Evren 2 -> 239.255.0.2 Evren 256 -> 239.255.1.0 Evren 300 -> 239.255.1.44
Bu düzen, ağ üzerinde sorun ararken çok işe yarar: bir paket yakalayıcıda hangi evrenin aktığını IP adresine bakarak anlarsınız.
Hangisini seçmeli?
- Büyük kurulum, çok evren, yedeklilik gerekiyorsa: sACN. Multicast ölçeklenir, öncelik alanı yedeklemeyi protokol seviyesinde çözer.
- Cihaz keşfi ve geniş eski cihaz desteği önemliyse: Art-Net. ArtPoll ile ağdaki node’ları otomatik bulursunuz ve eski ekipman desteği daha geniştir.
- Küçük bir kurulumsa: ikisi de çalışır; node’unuzun ve konsolunuzun en iyi desteklediğini seçin.
Ağ, protokolden daha önemlidir
Hangi protokolü seçerseniz seçin, ışık ağını üretim ağından ayırın. Yönetilebilir switch kullanın, multicast için IGMP snooping’i açın, ışık trafiğini kendi VLAN’ında tutun ve Wi-Fi üzerinden canlı gösterim yapmayın. Kablosuz bağlantıdaki birkaç milisaniyelik gecikme dalgalanması, hareketli kafalarda gözle görülür takılmaya dönüşür.
İlgili yazılar
Proje ve ürün desteği
Kurulumunuzda takıldığınız bir nokta mı var, yoksa doğru ürünü seçmekte mi zorlanıyorsunuz? Proje danışmanlığı ve ürün desteği için bize yazmanız yeterli.
